Nabycie, dysponowanie

obligacjami i realizacja świadczeń z tytułu obligacji przez osoby nieposiadające zdolności do czynności prawnych oraz osoby posiadające ograniczoną zdolność do czynności prawnych

Zgodnie z art. 12 Kodeksu cywilnego, osoby, które nie ukończyły 13 roku życia, nie posiadają zdolności do czynności prawnych. Czynności prawne mogą być dokonywane w ich imieniu tylko przez przedstawicieli ustawowych.

Osoby, które ukończyły 13 rok życia, a nie ukończyły 18 roku życia posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych (art. 15 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 17 Kodeksu cywilnego, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego (z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 20 - 22 Kodeksu cywilnego). W przypadku osób mających ograniczoną zdolność do czynności prawnych, osoby te mogą samodzielnie dokonywać czynności prawnych właściwych dla obligacji, po uzyskaniu zgody ich przedstawiciela ustawowego.

Zgodnie z art. 98 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską są rodzice. W przypadku gdy dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako jego przedstawiciel ustawowy.

Przez zawarcie małżeństwa osoby małoletnie uzyskują pełnoletność. Nie tracą jej w razie unieważnienia małżeństwa (art.10 § 2 Kodeksu cywilnego). Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zapewnia rodzicom pełnej samodzielności przy sprawowaniu zarządu majątkiem małoletniego dziecka.

Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu lub wyrażenia zgody na dokonanie takiej czynności przez małoletniego potrzebne jest dodatkowo zezwolenie sądu opiekuńczego. W przypadku czynności dotyczących obligacji, takich jak wykup i wypłata odsetek od obligacji, przyjmuje się, że nie jest wymagane zezwolenie sądu opiekuńczego. Czynności te mają charakter czynności przysparzających określone wartości do majątku małoletniego, a nie czynności rozporządzających tym majątkiem.

Zbycie obligacji przed terminem wykupu (przedterminowy wykup obligacji) oraz zakup obligacji na rzecz małoletniego, jeżeli następuje ze środków stanowiących jego majątek, należy traktować, jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Wymagają one zezwolenia sądu opiekuńczego.

W przypadku nabycia obligacji skarbowych na rzecz małoletniego ze środków pochodzących z innych źródeł niż jego majątek (np. z majątku rodziców) nie jest wymagane zezwolenie sądu opiekuńczego. Czynność ta nie przekracza czynności zwykłego zarządu. Podobnie jak w przypadku wykupu i wypłaty odsetek mamy tu do czynienia z przysporzeniem określonych wartości do majątku małoletniego, a nie rozporządzeniem tym majątkiem.

Przy nabyciu obligacji przez osobę małoletnią wymagane są dane analogiczne jak dla osoby pełnoletniej, z tym że w przypadku nieposiadania przez osobę małoletnią tymczasowego dowodu osobistego, można dokonać jej identyfikacji na podstawie paszportu, legitymacji szkolnej lub innego dokumentu.

Po osiągnięciu pełnoletności przez posiadacza obligacji, obsługa obligacji prowadzona jest na zasadach ogólnych określonych w „Prospekcie Informacyjnym Obligacji Skarbu Państwa”.

Powyższe zasady mają odpowiednio zastosowanie również w przypadku osób ubezwłasnowolnionych, przy czym do osób ubezwłasnowolnionych całkowicie stosuje się zasady obowiązujące wobec małoletnich poniżej lat 13, a do ubezwłasnowolnionych częściowo obowiązujące w stosunku do małoletnich, którzy ukończyli lat 13.

Wróć do spisu treści prospektu informacyjnego