Wiedza o obligacjach

Czym są obligacje?

Obligacje skarbowe są papierami wartościowymi sprzedawanymi przez Ministra Finansów reprezentującego Skarb Państwa. Sprzedając obligacje Minister Finansów pożycza od nabywcy obligacji określoną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić wraz z należnymi odsetkami (wykupić obligacje) w określonym czasie.

Skarb Państwa występujący w roli dłużnika jest jednocześnie gwarantem wykupu obligacji od nabywców i wypłacenia należnych odsetek. Odpowiada za te zobowiązania całym majątkiem, dlatego obligacje skarbowe są traktowane jako najbezpieczniejsza forma oszczędzania.

Paleta możliwości jaką dają obligacje skarbowe w zakresie oszczędzania jest szeroka. To oferta dla tych, którzy szukają zarówno średnio-, jak i długookresowych form oszczędzania.

Obligacje mogą być sprzedawane:

  • na przetargach dla dużych inwestorów (tzw. obligacje hurtowe). Obligacje na przetargach kupują banki. Inwestorzy indywidualni mogą kupić takie obligacje poprzez biura maklerskie na Giełdzie Papierów Wartościowych.
  • przez agenta emisji, którym jest Bank PKO BP. Są to tzw. obligacje oszczędnościowe. W standardowej ofercie adresowanej do nabywców indywidualnych znajdują się cztery typy obligacji skarbowych. Nabywcy mają do wyboru papiery: 2-, 3-, 4- oraz 10-letnie. Obligacje oszczędnościowe są sprzedawane co miesiąc. Cena zakupu jest stała i każdego dnia sprzedaży wynosi 100 zł.

Dlaczego warto kupować obligacje?

Najważniejsze cechy obligacji skarbowych:

  • Bezpieczeństwo – jest to najbezpieczniejsza forma oszczędzania, gdyż emitentem jest Skarb Państwa.
  • Prostota – obligacje skarbowe posiadają prostą konstrukcję, która nie wymaga wiedzy fachowej. Są łatwo dostępne (duża liczba punktów sprzedaży, zakup przez Internet lub telefon).
  • Czyste zasady dla wszystkich czyli przejrzystość i uczciwość:
    • brak limitów kwotowych – oszczędzanie można rozpocząć już od kwoty 100 zł;
    • cena obligacji jest jednakowa niezależnie od wysokości przeznaczonych środków;
    • brak dodatkowych opłat i ukrytych prowizji;
    • bez konieczności zakupu dodatkowych produktów finansowych;
    • bez konieczności zakładania konta i ponoszenia kosztów jego utrzymania;
    • stałe preferencje dla posiadaczy wykupywanych obligacji;
    • wszystkie informacje są rzetelne, bez gwiazdek i małych literek;
  • Zyskowność – obligacje przynoszą nabywcom indywidualnym taki sam lub nawet większy zysk niż obligacje hurtowe oferowane największym inwestorom.
  • Możliwość wcześniejszego zakończenia oszczędzania - nabywca może wycofać wpłacone pieniądze (zwrócić dowolną liczbę posiadanych obligacji). Jest to tzw. przedterminowy wykup. W przypadku skorzystania z tej możliwości, wartość narosłych odsetek zostanie jednak pomniejszona o opłatę, której wysokość określona jest w liście emisyjnym danej obligacji. Od kwietnia 2015 r. wynosi ona 70 gr za każdą sztukę obligacji 2-letniej (DOS), 3-letniej (TOZ) i 4-letniej (COI) oraz 2 zł za każdą obligację 10-letnią (EDO).
  • Premia dla dotychczasowych posiadaczy - dodatkowy zysk przy zamianie starych obligacji na nowe.

Jaką obligację wybrać?

Skarb Państwa oferuje różne rodzaje obligacji, umożliwiając w ten sposób wybór najbardziej dogodnej dla nabywcy formy oszczędzania. W ofercie znajdują się obligacje o oprocentowaniu stałym, zmiennym oraz opartym na inflacji.

Każda obligacja posiada swój symbol, określający rodzaj obligacji, miesiąc i rok wykupu.

Przykładowo, dwuletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe o oprocentowaniu stałym (symbol DOS).

Obligacje dwuletnie sprzedawane w październiku 2015 r. to DOS1018, gdzie:

DOS to symbol obligacji (skrót od Dwuletnie Oszczędnościowe Stałoprocentowe),

10 - miesiąc wykupu (październik),

18 - rok wykupu (2018 r.).

Obligacje dwuletnie (DOS – Dwuletnie Oszczędnościowe Stałoprocentowe) o stałym oprocentowaniu są dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą mieć pewność stałego oraz z góry znanego zysku. Dzięki stałemu oprocentowaniu obligacji dwuletnich z góry wiadomo jaki będzie zysk po zakończeniu okresu oszczędzania. Przeczytaj więcej o obligacjach dwuletnich.

Obligacje trzyletnie (TOZ - Trzyletnie Oszczędnościowe Zmiennoprocentowe) o zmiennym oprocentowaniu to dobry sposób dla osób, które poszukują takiej formy oszczędzania, która zapewnia regularny (co 6 miesięcy) dopływ gotówki a oprocentowanie zawsze podąża za zmieniającymi się trendami na rynku finansowym. Przeczytaj więcej o obligacjach trzyletnich.

Czteroletnie obligacje (COI - Czteroletnie Oszczędnościowe Indeksowane) indeksowane inflacją to świetny sposób oszczędzania dla osób, które dysponują nadwyżkami finansowymi i zamierzają pomnażać je w dłuższym okresie czasu, mając pewność, że inflacja nie uszczupli ich zysku, a marża odsetkowa zagwarantuje zysk. Obligacje czteroletnie zapewniają również coroczny dopływ gotówki z wypłacanych odsetek. Przeczytaj więcej o obligacjach czteroletnich.

Obligacje dziesięcioletnie (EDO - Emerytalne Dziesięcioletnie Oszczędnościowe) o oprocentowaniu, opartym na wskaźniku inflacji z jednoczesną kapitalizacją odsetek po każdym rocznym okresie odsetkowym, co znacznie zwiększa zyskowność tego instrumentu. To doskonały produkt, kierowany przede wszystkim do osób wyrażających chęć oszczędzania w długim okresie czasu, np. na swoją przyszłą, dodatkową emeryturę, ale także do wszystkich, którzy chcą zadbać o przyszłość swoją lub swoich bliskich. Przeczytaj więcej o obligacjach dziesięcioletnich.

Jeśli jesteś beneficjentem programu Rodzina 500+ możesz dodatkowo wybrać Rodzinne Obligacje Skarbowe.

Rodzinne sześcioletnie obligacje skarbowe (ROS) – to doskonały produkt, kierowany do osób otrzymujących świadczenie w ramach programu Rodzina 500+, które chcą oszczędzać na przyszłe potrzeby swoich dzieci. Termin wykupu obligacji pozwala swobodnie dostosować okres oszczędzania do przyszłych planów. Oprocentowanie obligacji rodzinnych, oparte jest na inflacji powiększonej o preferencyjną marżę. Jednocześnie kapitalizacja  odsetek po każdym rocznym okresie odsetkowym, znacznie zwiększa zyskowność tej formy oszczędzania (kumulowane odsetki ponownie pracują na Twój zysk). Przeczytaj więcej o obligacjach sześcioletnich

Rodzinne dwunastoletnie obligacje skarbowe (ROD) - to doskonały produkt, kierowany do osób otrzymujących świadczenie w ramach programu Rodzina 500+, których zamiarem jest dłuższe oszczędzanie na przyszłe potrzeby swoich dzieci. Decydując się na zakup obligacji dwunastoletnich zabezpieczysz realizację nawet odległych marzeń swoich dzieci. W razie nieprzewidzianych okoliczności zawsze możesz skrócić czas oszczędzania bez straty. Oprocentowanie obligacji rodzinnych, oparte jest na inflacji powiększonej o preferencyjną marżę. Jednocześnie kapitalizacja odsetek po każdym rocznym okresie odsetkowym, znacznie zwiększa zyskowność tej formy oszczędzania (kumulowane odsetki ponownie pracują na Twój zysk). Przeczytaj więcej o obligacjach dwunastoletnich.

Zakup obligacji

Obligacje można kupić:

  • w oddziałach PKO Banku Polskiego w całym kraju (w godzinach pracy - od poniedziałku do piątku), Znajdź Punkt Sprzedaży Obligacji
  • w Punktach Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP (w godzinach pracy - od poniedziałku do piątku), Znajdź Punkt Sprzedaży Obligacji
  • za pośrednictwem internetu pod adresem: www.zakup.obligacjeskarbowe.pl,
  • za pośrednictwem konta Inteligo pod adresem: www.inteligo.pl,
  • za pośrednictwem telefonu pod numerami: 801 310 210 (opłata zgodna z taryfą operatora) lub (+48) 81 535 66 55. Serwis telefoniczny jest czynny od poniedziałku do soboty od godziny 8.00 do 20.00 z wyjątkiem dni świątecznych.

Zobacz również: Jak kupić obligacje?

Obsługa obligacji jest odmiejscowiona, tzn. nabywca obligacji lub pełnomocnik może dokonywać wszelkich operacji związanych z obligacjami, w dowolnie wybranym oddziale PKO Banku Polskiego lub Punkcie Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP, niezależnie od miejsca zakupu.

Wcześniejsze zakończenie oszczędzania

W razie konieczności wcześniejszego zakończenia oszczędzania (przedterminowy wykup) można wycofać wpłacone pieniądze (zwrócić dowolną liczbę posiadanych obligacji). W przypadku skorzystania z tej możliwości, wartość narosłych odsetek zostanie jednak pomniejszona o opłatę, której wysokość określona jest w liście emisyjnym danej obligacji. Od kwietnia 2015 r. wynosi ona 70 gr za każdą sztukę obligacji 2-letniej (DOS), 3-letniej (TOZ) i 4-letniej (COI) oraz 2 zł za każdą obligację 10-letnią (EDO).

Jak?

Składając tzw. dyspozycję przedterminowego wykupu.

Kiedy?

Pieniądze można wycofać (przedterminowo wykupić obligacje) po upływie siedmiu dni kalendarzowych od dnia zakupu obligacji i nie później niż jeden miesiąc przed dniem ich wykupu.

W przypadku skorzystania z tej możliwości:

  • odsetki naliczane są do piątego dnia roboczego po dniu złożenia dyspozycji,
    • wypłata następuje po upływie pięciu dni roboczych po dniu złożenia dyspozycji.

Gdzie?

Przykład:

Jan Kowalski 10.05.2015 r. kupił 1 sztukę obligacji DOS0517 (oprocentowanie wynosi 2,00%), za którą zapłacił 100 zł. 9.06.2016 r. postanawia zakończyć oszczędzanie i składa dyspozycję przedterminowego wykupu. 17.06.2016 r. (po pięciu dniach roboczych po dniu złożenia dyspozycji) otrzymuje: 101,22 zł = 100 zł + 2,21 zł (odsetki narosłe na 16.06.2016 r.) – 0,70 zł (wysokość opłaty za przedterminowy wykup obligacji DOS0517) – 0,29  zł (wartość podatku od kwoty 1,51 zł = 2,21 zł - 0,70 zł).

Obligacje oszczędnościowe mogą być również  odsprzedane innemu nabywcy na podstawie umowy cywilno-prawnej. Sprzedając obligacje skarbowe na podstawie umowy cywilno-prawnej, należy odwiedzić wraz z kupującym jeden z Punktów Sprzedaży Obligacji i przedstawić umowę sprzedaży. Jeżeli umowa sprzedaży jest potwierdzona notarialnie, wystarczy by do placówki zgłosił się jedynie sam kupujący.

Zamiana

Co to jest zamiana obligacji?

Zamiana to możliwość przedłużenia oszczędzania, polegająca na tym, że za pieniądze z wykupywanych (starych) obligacji lub ich części, można kupić dowolne obligacje dostępne w nowej ofercie.

Przykład:

Środki uzyskane z wykupu starej obligacji np. 1 sztuki dwuletniej obligacji DOS0515 wynoszą 100 zł (cena zakupu) + 4,93 zł (6,09 zł - odsetki przed opodatkowaniem) czyli 104,93 zł. Tę kwotę można przeznaczyć na zakup nowej obligacji np. DOS0517. Cena zakupu w zamianie jest niższa i wynosi 99,90 zł (za obligację o wartości 100 zł). Różnica pomiędzy środkami ze starej obligacji a ceną zamiany na nowe obligacje czyli 5,03 zł (104,93 zł - 99,90 zł) wpływa na konto nabywcy lub pozostaje do odebrania na rachunku rejestrowym.

Jak?

Składając tzw. dyspozycję zamiany na obligacje nowej emisji.

Kiedy?

Zamiana obligacji odbywa się zgodnie z zasadą - data wykupu starych obligacji stanowi datę zakupu nowych obligacji.

Przykład:
Obligacje dwuletnie DOS0515, kupione 15 maja 2013 r., z datą wykupu 15 maja 2015 r.(2 lata od dnia zakupu), można zamienić na nowe obligacje oferowane w maju 2015 r. np. na DOS0517. Oznacza to, że nabycie nowych obligacji nastąpi 15 maja 2015 r., czyli z datą wykupu starych.

Zamiana rozpoczyna się czwartego dnia roboczego, poprzedzającego pierwszy dzień miesiąca wykupu danej obligacji, a kończy się trzeciego dnia roboczego poprzedzającego dzień wykupu posiadanych obligacji.

Przykład:
Termin wykupu obligacji DOS0515 zakupionych 15 maja 2013 r. przypada 15 maja 2015 r. Można złożyć dyspozycję zamiany najwcześniej 27 kwietnia 2015 r., a najpóźniej 12 maja 2015 r.. Nowe obligacje zostaną zapisane na rachunku rejestrowym 15 maja 2015 r.

Gdzie?

Korzyści z zamiany:

  • Dodatkowy zysk – cena zamiany jest niższa od ceny sprzedaży: np. 99,90 zł zamiast 100 zł (czyli dodatkowy zysk wynosi 0,10 zł za każdą nabytą obligację).
  • Brak opłat i prowizji.
  • Systematyczne oszczędzanie – data wykupu starych obligacji stanowi datę zakupu nowych obligacji.
  • Wygoda – dyspozycję można złożyć w dowolnym Punkcie Sprzedaży Obligacji, w serwisie Inteligo, przez internet i telefon.

Wykup obligacji

Skarb Państwa, w określonym terminie, wykupuje od nabywcy obligacje wraz z należnymi odsetkami. Oznacza to, że po upływie okresu oszczędzania, kwota równa 100 zł wraz z należnymi odsetkami za każdą obligacjęwpływa na konto nabywcy lub pozostaje do odebrania na rachunku rejestrowym. Operacja ta określana jest jako wykup.

Sposoby realizacji wykupu:

  • wypłata gotówki - w dowolnej placówce PKO BP prowadzącej obsługę obligacji,
  • dokonanie przelewu - na rachunek posiadacza obligacji,
  • zamiana - gdy właściciel obligacji zechce przedłużyć oszczędzanie i złoży dyspozycję, aby środki należne z wykupu obligacji zostały przeznaczone na zakup nowych obligacji.

Zestawienie najważniejszych cech i zalet skarbowych obligacji oszczędnościowych

Skarbowe obligacje oszczędnościowe

 

Rodzaje

2-letnie o stałym oprocentowaniu

3-letnie o zmiennej stopie procentowej

4-letnie indeksowane

10-letnie indeksowane

Symbol

DOS

TOZ

COI

EDO

Wartość jednej obligacji

100 zł

(wartość nominalna)

Nabywcy

Osoby fizyczne (rezydenci i nierezydenci), stowarzyszenia oraz inne organizacje społeczne i zawodowe, a także fundacje wpisane do rejestru sądowego.

Cena sprzedaży

100 zł

Cykl sprzedaży

Miesięczny

Kanały sprzedaży

Oddziały PKO Banku Polskiego, Punkty Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP, Internet, telefon, umowa cywilno-prawna.

Zamiana

Możliwość przedłużenia oszczędzania, polegająca na tym, że za pieniądze z wykupywanych (starych) obligacji lub ich części, można kupić dowolne obligacje dostępne w nowej ofercie.

Cena zamiany

99,90 zł

Oprocentowanie

Stałe 

Zmienne - aktualizowane co pół roku, naliczane na podstawie wskaźnika WIBOR6M

Zmienne - aktualizowane co rok, uzależnione od inflacji i stałej marży

Zmienne - aktualizowane co rok, uzależnione od inflacji i stałej marży,

Odsetki

Odsetki są kapitalizowane po pierwszym roku i wypłacane po 2 latach od dnia zakupu

Odsetki są wypłacane co pół roku

Odsetki są wypłacane co roku

Odsetki są kapitalizowane po każdym rocznym okresie odsetkowym i wypłacane po 10 latach od dnia zakupu

Wcześniejsze zakończenie oszczędzania

W razie konieczności wcześniejszego zakończenia oszczędzania (przedterminowy wykup)

można wycofać wpłacone pieniądze (zwrócić dowolną liczbę posiadanych obligacji). Od wypłacanych środków odejmowana jest opłata za przedterminowy wykup

Wykup

Dwa lata

od dnia zakupu

Trzy lata

od dnia zakupu

Cztery lata

od dnia zakupu

Dziesięć lat

od dnia zakupu

Zalety

Zysk określony jest z góry, już w dniu zakupu obligacji nabywca zna wysokość odsetek jakie otrzyma za dwa lata

Regularny (co pół roku) dopływ gotówki z wypłat odsetek

Stała marża odsetkowa –

zysk zawsze powyżej inflacji

Stała marża odsetkowa –

zysk zawsze powyżej inflacji; coroczna kapitalizacja odsetek - znacznie zwiększa zyskowność

 

Zestawienie najważniejszych cech i zalet rodzinnych obligacji skarbowych

Zestawienie najważniejszych cech i zalet rodzinnych obligacji skarbowych

 

Rodzinne Obligacje Skarbowe

Rodzaje

6-letnie o oprocentowaniu indeksowanym inflacją

12-letnie o oprocentowaniu indeksowanym inflacją

Symbol

ROS

ROD

Wartość jednej obligacji

100 zł
(wartość nominalna)

Nabywcy

Beneficjenci programu „Rodzina 500 plus” –

osoby fizyczne, które nabyły prawo do świadczenia wychowawczego

Cena sprzedaży

100 zł

Cykl sprzedaży

Miesięczny

Kanały sprzedaży

Oddziały PKO Banku Polskiego,

Punkty Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP,

Internet.

Oprocentowanie

Zmienne - aktualizowane co rok, uzależnione od inflacji i stałej marży

Odsetki

Odsetki są kapitalizowane po każdym rocznym okresie odsetkowym i wypłacane odpowiednio po 6 latach od dnia zakupu

Odsetki są kapitalizowane po każdym rocznym okresie odsetkowym i wypłacane odpowiednio po 12 latach od dnia zakupu

Wcześniejsze zakończenie oszczędzania

W razie konieczności wcześniejszego zakończenia oszczędzania (przedterminowy wykup) można wycofać wpłacone pieniądze (zwrócić dowolną liczbę posiadanych obligacji). Od wypłacanych środków odejmowana jest opłata za przedterminowy wykup

Wykup

Sześć lat
od dnia zakupu

Dwanaście lat
od dnia zakupu

Zalety

Preferencyjne oprocentowanie
Stała marża odsetkowa
Zysk zawsze powyżej inflacji
Coroczna kapitalizacja odsetek - znacznie zwiększa zyskowność