Prospekt informacyjny

Prospekt informacyjny

Obligacje Skarbowe - Czy są bezpieczne? Kto je emituje?

Dzięki prospektowi informacyjnemu dowiesz się m. in.: kto jest eminentem obligacji i dlaczego jest to najbezpieczniejsza forma oszczędzania. Poznasz także ogólne zasady sprzedaży i ich nabywania w drodze zamiany. Zapoznasz się ze szczegółami wykupu oraz wypłaty należności z tytułu odsetek.

Prospekt informacyjny obligacji Skarbu Państwa

1. Emitent oraz podstawa prawna emisji

Emitentem obligacji skarbowych oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Ministra Finansów. Skarb Państwa odpowiada całym majątkiem za zobowiązania wynikające z wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych. Obligacje skarbowe, zwane dalej obligacjami, są emitowane na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, 938 i 1646, z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877 oraz z 2015 r. poz. 238, 532, 1045, 1117, 1130, 1189, 1190, 1269, 1358, 1513, 1830, 1854, 1890 i 2150). Ogólne warunki emisji obligacji określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2010 r. w sprawie warunków emitowania obligacji skarbowych oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej (Dz. U. Nr 237, poz. 1573), natomiast warunki dotyczące poszczególnych emisji obligacji są zawarte w listach emisyjnych Ministra Finansów, które są podawane do wiadomości publicznej na stronach internetowych (www.finanse.mf.gov.pl, www.obligacjeskarbowe.pl), a także w Punktach Sprzedaży Obligacji Agenta emisji skarbowych obligacji detalicznych.

2. Oferowane papiery wartościowe

Obligacje są oferowane w drodze sprzedaży lub zamiany. Obligacje są papierami wartościowymi na okaziciela. Wartość nominalna każdej obligacji wynosi 100 zł lub jej wielokrotność albo 100 euro lub wielokrotność tej kwoty.

3. Podmioty uprawnione do nabywania obligacji

Obligacje mogą nabywać osoby fizyczne, stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe oraz fundacje wpisane do rejestru sądowego, a w przypadku nierezydentów, również wpisane do innego rejestru urzędowego. Szczegółowy wykaz nabywców poszczególnych rodzajów obligacji zawierają listy emisyjne.

Przez rezydentów i nierezydentów rozumie się podmioty wymienione w ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z późn. zm.).  Art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy stanowi:

Art. 2.1. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

  1. rezydent:

    1. osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania w kraju oraz osobę prawną mającą siedzibę w kraju, a także inny podmiot mający siedzibę w kraju, posiadający zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu,
    2. polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne polskie przedstawicielstwa oraz misje specjalne korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych,


  2. nierezydent:

    1. osobę fizyczną nie mającą miejsca zamieszkania w kraju oraz osobę prawną nie mającą siedziby w kraju, a także inny podmiot nie mający siedziby w kraju, posiadający zdolność zaciągania zobowiązań i nabywania praw we własnym imieniu,
    2. osobę, o której mowa w pkt 1 lit. a), w zakresie, w jakim prowadzi ona działalność za granicą poprzez swoje przedsiębiorstwo, oddział lub przedstawicielstwo mające siedzibę za granicą,
    3. mające siedzibę w kraju oddziały i przedstawicielstwa osób i podmiotów, o których mowa w lit. a) i b), utworzone na podstawie umów międzynarodowych zawartych przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że umowy te stanowią inaczej,
    4. obce przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne, misje specjalne i organizacje międzynarodowe oraz inne obce przedstawicielstwa korzystające z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy umów, ustaw lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych.

4. Ogólne zasady sprzedaży obligacji

Sprzedaż i obsługa obligacji prowadzona jest w oddziałach Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. oraz w Punktach Obsługi Klienta Domu Maklerskiego PKO BP S.A. jako jednostce organizacyjnej PKO BP S.A., zwanych dalej "Punktami Sprzedaży Obligacji" lub "PSO".
Wykaz PSO jest dostępny pod adresem www.obligacjeskarbowe.pl.

Sprzedaż i obsługa obligacji prowadzona jest w oddziałach Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego oraz w Punktach Obsługi Klienta Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego jako jednostce organizacyjnej PKO Banku Polskiego , zwanych dalej Punktami Sprzedaży Obligacji, nazwa skrócona PSO.
Wykaz PSO jest dostępny pod adresem www.obligacjeskarbowe.pl.
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie, przy ul. Puławskiej 15, zwana dalej Agentem emisji, oferuje obligacje na podstawie umowy zawartej z Ministrem Finansów. Na podstawie tej umowy Agent emisji wykonuje następujące czynności:

  1. oferuje obligacje w drodze sprzedaży oraz zamiany w PSO oraz za pośrednictwem systemów teleinformatycznych tj. telefonu pod numerem 801 310 210 lub 81 535 66 55 i internetu pod adresem www.zakup.obligacjeskarbowe.pl.
  2. prowadzi Rejestr Nabywców Obligacji,
  3. dokonuje rozliczeń z tytułu obligacji będących w posiadaniu inwestorów znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji,
  4. dokonuje wykupu obligacji oraz wypłaty należnych odsetek od obligacji znajdujących się w dniu ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji, w Rejestrze Nabywców Obligacji.

Obsługa obligacji, znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji, jest odmiejscowiona, tzn. nabywca obligacji lub pełnomocnik może dokonywać wszelkich operacji związanych z obligacjami, w dowolnie wybranym PSO, niezależnie od miejsca zakupu.

Rejestr Nabywców Obligacji zawiera zapisy identyfikujące osoby, którym przysługują prawa z obligacji. W Rejestrze Nabywców Obligacji, na Rachunkach Rejestrowych Klientów, zapisane są posiadane obligacje i przysługujące prawa z obligacji.

Dokonując zakupu obligacji na rynku pierwotnym, nabywca otrzymuje potwierdzenie zakupu. Nabywający obligacje za pośrednictwem systemów teleinformatycznych mogą odebrać potwierdzenie zakupu obligacji w dowolnie wybranym PSO.

Na żądanie, nabywca obligacji otrzymuje imienne świadectwo depozytowe, zgodnie z przepisami prawa, zwane dalej świadectwem. Posiadacz obligacji obowiązany jest określić termin ważności oraz cel wydania świadectwa. Świadectwo potwierdza legitymację do realizacji wszelkich uprawnień wynikających z papierów wartościowych wskazanych w jego treści, które nie są lub nie mogą być realizowane wyłącznie na podstawie zapisów w Rejestrze Nabywców Obligacji prowadzonym przez Agenta emisji.

W przypadku wystawienia świadectwa na żądanie nabywcy obligacji, wystawca świadectwa dokonuje blokady odpowiedniej liczby papierów wartościowych w Rejestrze Nabywców Obligacji.

Obligacje są oferowane w terminach wskazanych w listach emisyjnych obligacji.

Obligacje mogą być oferowane w drodze sprzedaży bezpośredniej oraz zamiany.

Sposób oferowania jest wskazany w liście emisyjnym.


Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w Warszawie, przy ul. Puławskiej 15, zwana dalej "Agentem emisji", oferuje obligacje na podstawie umowy zawartej z Ministrem Finansów. Na podstawie tej umowy Agent emisji wykonuje następujące czynności:

  1. oferuje obligacje w drodze sprzedaży oraz zamiany w PSO oraz za pośrednictwem systemów teleinformatycznych tj. telefonu pod numerem 801 310 210 lub 81 535 66 55 i internetu pod adresem www.zakup.obligacjeskarbowe.pl oraz www.Inteligo.pl,
  2. prowadzi Rejestr Nabywców Obligacji dla tych posiadaczy obligacji, którzy nie złożyli dyspozycji przeniesienia obligacji na rachunki papierów wartościowych w biurach maklerskich lub na konta uczestników bezpośrednich Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych,
  3. przekazuje zlecenia sprzedaży obligacji znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.,
  4. dokonuje rozliczeń z tytułu obligacji będących w posiadaniu inwestorów znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji,
  5. dokonuje wykupu obligacji oraz wypłaty należnych odsetek od obligacji znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji, w dniu ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji.

Obsługa obligacji, znajdujących się w Rejestrze Nabywców Obligacji, jest odmiejscowiona, tzn. nabywca obligacji lub pełnomocnik może dokonywać wszelkich operacji związanych z obligacjami, w dowolnie wybranym PSO, niezależnie od miejsca zakupu.

Zgodnie z przepisami o obrocie papierami wartościowymi, papiery wartościowe dopuszczone do obrotu publicznego nie mają formy dokumentu. Prawa z papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu powstają z chwilą zapisania papierów po raz pierwszy na rachunku papierów wartościowych i przysługują osobie będącej właścicielem tego rachunku. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. i jego uczestnicy prowadzą ewidencję stanu posiadania i obrotu papierami wartościowymi, w tym obligacjami skarbowymi.

Rejestr Nabywców Obligacji zawiera zapisy identyfikujące osoby, którym przysługują prawa z obligacji. W Rejestrze Nabywców Obligacji, na Rachunkach Rejestrowych Klientów, zapisane są posiadane obligacje i przysługujące prawa z obligacji.

Dokonując zakupu obligacji na rynku pierwotnym, nabywca otrzymuje potwierdzenie zakupu. W przypadku zamiany przeprowadzonej na rachunku papierów wartościowych otrzymuje potwierdzenie zakupu obligacji, zgodnie z wewnętrznymi regulacjami podmiotu prowadzącego dany rachunek papierów wartościowych. Nabywający obligacje za pośrednictwem systemów teleinformatycznych mogą odebrać potwierdzenie zakupu obligacji w dowolnie wybranym PSO.

Na żądanie, nabywca obligacji otrzymuje imienne świadectwo depozytowe, zgodnie z przepisami prawa, zwane dalej świadectwem. Posiadacz obligacji obowiązany jest określić termin ważności oraz cel wydania świadectwa. Świadectwo potwierdza legitymację do realizacji wszelkich uprawnień wynikających z papierów wartościowych wskazanych w jego treści, które nie są lub nie mogą być realizowane wyłącznie na podstawie zapisów na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym w ramach umowy świadczenia usług maklerskich albo na podstawie zapisów w Rejestrze Nabywców Obligacji prowadzonym przez Agenta emisji.

W przypadku wystawienia świadectwa na żądanie nabywcy obligacji, wystawca świadectwa dokonuje blokady odpowiedniej liczby papierów wartościowych, odpowiednio: na rachunku papierów wartościowych albo w Rejestrze Nabywców Obligacji.

Obligacje w liczbie wskazanej w treści świadectwa, nie mogą być przedmiotem obrotu do chwili utraty ważności świadectwa lub zwrotu świadectwa wystawcy. Termin ważności świadectwa nie może przekraczać daty wykupu obligacji.

Świadectwo nie jest papierem wartościowym i nie stanowi przedmiotu samodzielnego obrotu.

Obligacje są oferowane w terminach wskazanych w listach emisyjnych obligacji.
Obligacje mogą być oferowane w drodze sprzedaży bezpośredniej oraz zamiany.
Sposób oferowania jest wskazany w liście emisyjnym.

4.1 Sprzedaż obligacji oferowanych w Punktach Sprzedaży Obligacji oraz za pośrednictwem systemów teleinformatycznych

Sprzedaż odbywa się:

  1. w PSO,
  2. za pośrednictwem systemów teleinformatycznych tj.:
    1. telefonu pod numerami 801 310 210 lub 81 535 66 55 (dla połączeń z telefonów komórkowych oraz z zagranicy),
    2. Internetu pod adresem:
      1. www.zakup.obligacjeskarbowe.pl - wyłącznie pełnoletnim rezydentom będącym osobami fizycznymi, na warunkach określonych w "Regulaminie korzystania z dostępu do Rachunku Rejestrowego w zakresie obligacji skarbowych za pośrednictwem telefonu i Internetu",
      2. www.Inteligo.pl - wyłącznie pełnoletnim rezydentom będącym osobami fizycznymi posiadającym Konto Inteligo, na warunkach określonych w "Regulaminie nabywania i obsługi obligacji skarbowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Inteligo".

Regulaminy są dostępne odpowiednio pod numerem telefonu 801 310 210 lub 81 535 66 55 (dla połączeń z telefonów komórkowych oraz z zagranicy) oraz na stronach internetowych: www.zakup.obligacjeskarbowe.pl, www.obligacjeskarbowe.pl i www.finanse.mf.gov.pl, a także pod adresem www.Inteligo.pl,

Sprzedaż w PSO oraz za pośrednictwem systemów teleinformatycznych odbywa się w terminach wskazanych w liście emisyjnym danej emisji obligacji.

Cena emisyjna

Cena emisyjna obligacji o danym terminie wykupu, ustalana przez Ministra Finansów, może być równa, wyższa lub niższa od wartości nominalnej obligacji. Cena emisyjna jest podawana do wiadomości, przed rozpoczęciem sprzedaży przez Agenta emisji, za pośrednictwem Internetu pod adresem: www.obligacjeskarbowe.plwww.finanse.mf.gov.pl oraz w PSO. Cena emisyjna nie może być niższa niż cena zamiany.

Nabywca dokonujący zakupu obligacji w PSO podaje, w szczególności, następujące informacje:

  1. imię i nazwisko,
  2. adres zameldowania,
  3. adres zamieszkania,
  4. adres korespondencyjny,
  5. numer dokumentu tożsamości,
  6. numer ewidencyjny PESEL (rezydenci),
  7. liczbę nabywanych obligacji,
  8. sposób zapłaty.

Przed dokonaniem zapłaty nabywca sprawdza zgodność danych zawartych w dokumentach potwierdzających złożenie dyspozycji zakupu obligacji oraz podpisuje oświadczenie w zakresie udostępnienia danych osobowych oraz o zapoznaniu się z warunkami emisji danej obligacji. Wszelkie konsekwencje wynikające z niewłaściwego lub niepełnego przedstawienia danych ponosi nabywca. Dyspozycje zakupu, zamiany i przedterminowego wykupu obligacji są nieodwołalne.

Zapłata za obligacje może być dokonana w następujący sposób:

  1. gotówką,
  2. przelewem pieniężnym, na rachunek bankowy Agenta emisji prowadzony z identyfikacją każdego Klienta,
  3. łącznie sposobami płatności wymienionymi w pkt 1-2.

Rachunek bankowy

Agenta emisji prowadzony jest z identyfikacją każdego Klienta - dlatego też w przypadku zapłaty przelewem, Klient zobowiązany jest uzyskać wydzielony dla niego indywidualny numer rachunku do realizacji przelewów na zakup obligacji.

Warunkiem nabycia obligacji, w PSO, jest wpłata pełnej kwoty za obligacje - ustalonej zgodnie z warunkami danej emisji – najpóźniej w chwili składania dyspozycji zakupu.

Minister Finansów może odstąpić od sprzedaży w całości lub części emisji obligacji o danym terminie wykupu, bez podania przyczyn.

4.2 Zasady nabywania obligacji w drodze zamiany

Przez zamianę rozumie się sprzedaż obligacji poprzez zaliczenie na poczet ceny nabywanych obligacji wierzytelności z tytułu odpowiednich obligacji podlegających wykupowi.

Warunkiem nabycia obligacji w drodze zamiany jest złożenie dyspozycji zakupu obligacji  i zaliczenie na poczet ceny nabywanych obligacji wierzytelności z tytułu obligacji podlegających wykupowi, tj. z tytułu należności głównej i ubocznej.

Dyspozycja zamiany obligacji może być złożona:

  1. w dowolnym PSO,
  2. za pośrednictwem systemów teleinformatycznych:
    • Internetu pod adresami: www.zakup.obligacjeskarbowe.pl
    • telefonu pod numerami: 801 310 210 lub 81 535 66 55 (dla połączeń z telefonów komórkowych oraz z zagranicy).

Dyspozycja zakupu obligacji w drodze zamiany powinna zawierać w szczególności:

  1. nazwę obligacji, wysokość wierzytelności z tytułu wykupu jednej obligacji (wartość nominalna wraz z należnymi odsetkami), liczbę obligacji oraz łączną wysokość wierzytelności z tytułu obligacji przedkładanych do wykupu,
  2. nazwę obligacji, cenę zamiany jednej nabywanej obligacji oraz liczbę  i łączną wartość nabywanych obligacji, według ceny zamiany,
  3. oświadczenie o przyjęciu do wiadomości ogólnych warunków emisji.

W przypadku złożenia dyspozycji zakupu obligacji w drodze zamiany, wcześniejsze dyspozycje w przedmiocie sposobu realizacji świadczeń z tytułu obligacji nie powodują skutków prawnych. Dyspozycja zakupu obligacji w drodze zamiany jest nieodwołalna.

Dyspozycje zakupu danej emisji obligacji w drodze zamiany są przyjmowane w terminach wskazanych w liście emisyjnym.

Data nabycia obligacji w drodze zamiany jest zgodna z datą wykupu zamienianej emisji (wyjątek mogą stanowić nabycia z 29 lutego).

Cena zamiany

Cena zamiany może być równa, wyższa lub niższa od wartości nominalnej obligacji.

Wartość nominalna obligacji oferowanych w drodze zamiany oraz cena zamiany obligacji, ustalana przez Ministra Finansów, są podawane do wiadomości, najpóźniej na dzień przed rozpoczęciem zamiany obligacji, za pośrednictwem Internetu na stronach: www.obligacjeskarbowe.pl i www.finanse.mf.gov.pl, oraz w PSO.

W przypadku, gdy wartość nominalna nabytych obligacji, w tym w drodze zamiany, jest równa wartości obligacji oferowanych w ramach danej emisji, Minister Finansów zastrzega sobie prawo odmowy przyjęcia dyspozycji zakupu i zakończenia sprzedaży danej emisji.

Wartość obligacji nabywanych w drodze zamiany po cenie zamiany nie może przewyższać wysokości wierzytelności z tytułu obligacji przedkładanych do wykupu po uwzględnieniu należnego podatku. Nie przydziela się ułamkowych części obligacji. Różnica między wartością wierzytelności z tytułu wykupu obligacji, a wartością nabywanych w drodze zamiany obligacji jest wypłacana w dowolnym punkcie sprzedaży lub na rachunek bankowy posiadacza obligacji.

Minister Finansów może odstąpić od sprzedaży poprzez zamianę emisji obligacji o danym terminie wykupu bez podania przyczyn.

Minister Finansów wskazuje w liście emisyjnym sposób dokonywania zamiany obligacji.

4.3. Oprocentowanie obligacji

Oprocentowanie obligacji naliczane jest od wartości nominalnej obligacji, poczynając od pierwszego dnia okresu odsetkowego, wskazanego w liście emisyjnym.

Oprocentowanie obligacji może być stałe lub zmienne.

Obligacje są oprocentowane według stopy procentowej, której sposób obliczenia jest wskazany w liście emisyjnym. Stopa procentowa obligacji, obliczona w powyższy sposób, podawana jest do wiadomości za pośrednictwem Internetu na stronach: www.obligacjeskarbowe.pli www.finanse.mf.gov.pl oraz w PSO.

Odsetki od obligacji są:

  1. wypłacane po upływie okresu odsetkowego (odsetki za ostatni okres odsetkowy są wypłacane przy wykupie obligacji),
  2. kapitalizowane tj. doliczane po danym okresie odsetkowym do wartości nominalnej powiększonej o odsetki naliczane na koniec poprzedniego okresu odsetkowego i następnie oprocentowanie naliczane jest od całej kwoty. Odsetki są wypłacane przy wykupie obligacji.

Poczynając od dnia wykupu obligacje nie podlegają oprocentowaniu.

5. Wykup obligacji oraz wypłata należności z tytułu odsetek

5.1. Ogólne zasady wykupu i wypłaty odsetek

Wykup obligacji oraz wypłata należnych odsetek następuje ze środków budżetu państwa.

Wykup obligacji następuje po upływie okresu na jaki zostały wyemitowane. Jeżeli dzień wykupu obligacji lub wypłaty odsetek jest dniem ustawowo wolnym od pracy lub przypada w sobotę, udostępnienie środków z wykupu następuje w pierwszym dniu roboczym po tym dniu.

Oszczędnościowe obligacje skarbowe są przechowywane wyłącznie w Rejestrze Nabywców Obligacji, prowadzonym przez Agenta emisji. W przypadku posiadaczy obligacji wpisanych w dniu ustalenia praw do świadczeń z tytułu wykupu obligacji do Rejestru Nabywców Obligacji, realizacja praw następuje za pośrednictwem Agenta emisji.

Wykup obligacji oraz wypłata należnych odsetek, przez Agenta emisji, z zastrzeżeniem zapisów §9 „Regulaminu korzystania z dostępu do Rachunku Rejestrowego w zakresie obligacji skarbowych za pośrednictwem telefonu lub Internetu”, odbywa się w następujący sposób:

  1. gotówką - po stawieniu się posiadacza obligacji w dowolnym PSO, jeżeli nie został wskazany rachunek bankowy posiadacza obligacji,
  2. przelewem - na rachunek bankowy posiadacza obligacji, wskazany najpóźniej do dnia ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji,
  3. poprzez zamianę na obligacje nowej emisji - czyli poprzez zaliczenie wierzytelności posiadacza obligacji na poczet ceny zakupywanych przez niego obligacji.

Na rachunek bankowy, o którym mowa w pkt 2, przekazywane będą wierzytelności z tytułu wykupu lub wypłaty odsetek od wszystkich, posiadanych przez Klienta obligacji.

W przypadku wskazania przez posiadacza obligacji rachunku bankowego prowadzonego przez bank mający siedzibę za granicą lub rachunku walutowego prowadzonego przez polskie banki, koszty przekazania środków pieniężnych na ten rachunek obciążają posiadacza obligacji.

5.2 Dzień ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji

Przez dzień ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji rozumie się dzień, w którym określony zostaje stan posiadania obligacji, w celu ustalenia podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczeń z tytułu obligacji. Spełnienie świadczenia z tytułu wypłaty odsetek lub wykupu następuje zgodnie ze stanem posiadania obligacji określonym w dniu ustalenia praw.

Dzień ustalenia praw do świadczeń z tytułu obligacji określa list emisyjny Ministra Finansów.

5.3 Wykup obligacji poprzez zamianę na obligacje kolejnej emisji

Minister Finansów przed terminem wykupu obligacji danej emisji, może podać do wiadomości publicznej za pośrednictwem Internetu na stronach internetowych: www.obligacjeskarbowe.pl, www.Inteligo.pl i www.finanse.mf.gov.pl oraz w PSO, obligacje kolejnej emisji, za które ich nabywcy mogą dokonać zapłaty poprzez zaliczenie wierzytelności z tytułu wykupu posiadanych przez nich obligacji.

Zamianie podlegają obligacje według wartości nominalnej wraz z należnymi odsetkami (kapitalizowanymi bądź należnymi za ostatni okres odsetkowy). Ułamkowe części obligacji nie będą przyznawane.

Różnica pomiędzy wartością obligacji podlegających wykupowi i obligacji nabytych w drodze zamiany, po uwzględnieniu podatku, jest wypłacana w dowolnym PSO lub przelewem na rachunek posiadacza obligacji.

5.4 Przedterminowy wykup

Minister Finansów może przyznać, w liście emisyjnym, posiadaczowi obligacji prawo wezwania Emitenta do przedterminowego wykupu obligacji, po upływie określonego okresu i po określonej cenie. W przypadku skorzystania przez posiadacza obligacji z prawa do przedterminowego wykupu, obligacje nie podlegają oprocentowaniu od dnia wymagalności z tytułu przedterminowego wykupu, wskazanego w liście emisyjnym.

W przypadku skorzystania z uprawnienia do przedterminowego wykupu, posiadacz obligacji powinien złożyć dyspozycję dokonania przedterminowego wykupu::

  1. w dowolnym PSO,
  2. za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (jeżeli korzysta z tej formy obsługi).

Przy wypłacie świadczeń (realizacja świadczenia wyłącznie na rachunek bankowy posiadacza obligacji) pobierana jest kwota, o którą pomniejsza się wysokość wypłacanych środków pieniężnych, zgodnie z zasadami określonymi w liście emisyjnym danego rodzaju obligacji. Dyspozycja przedterminowego wykupu jest nieodwołalna.

5.5 Wcześniejszy wykup

Minister Finansów może wezwać posiadaczy obligacji do przedłożenia obligacji danej emisji do wcześniejszego wykupu, wyznaczając im w tym celu odpowiedni termin. Posiadacz obligacji jest uprawniony, a nie zobowiązany do przedłożenia obligacji do wykupu. Obligacje nie podlegają oprocentowaniu od dnia wymagalności z tytułu wcześniejszego wykupu obligacji. Prawo wezwania obligatariuszy przez Ministra Finansów musi jednak wynikać z odpowiednich przepisów określonych w liście emisyjnym danej obligacji.

Cena wcześniejszego wykupu obligacji może być równa, wyższa lub niższa od wartości nominalnej obligacji. Minister Finansów określi szczegółowe warunki, w tym wartość nominalną obligacji, które będą wcześniej wykupywane lub sposób jej ustalenia oraz termin wcześniejszego wykupu.

6. Udzielenie pełnomocnictwa i obsługa pełnomocnika

6.1 Zasady ogólne

Czynności prawne dotyczące obligacji Skarbu Państwa mogą być dokonywane przez właściwie umocowanego pełnomocnika. Pełnomocnictwo powinno być sporządzone w formie pisemnej. Jeżeli pełnomocnictwo nie zostało sporządzone w formie aktu notarialnego, to podpis wystawiającego pełnomocnictwo musi być poświadczony notarialnie lub przez pracownika PSO.

Pełnomocnictwo udzielone za granicą powinno być poświadczone przez właściwy organ danego kraju, zgodnie z zawartymi umowami międzynarodowymi oraz konwencjami. Pełnomocnictwo sporządzone w języku obcym powinno zostać przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego.

Pełnomocnik, który w imieniu i na rachunek innej osoby nabywa obligacje oferowane do sprzedaży przez Agenta emisji, odbiera świadczenia z tytułu obligacji lub składa inne dyspozycje dotyczące posiadanych obligacji, obowiązany jest posiadać umocowanie do wykonywania przedmiotowych czynności, w szczególności do zakupu obligacji lub odbioru świadczeń z tytułu obligacji (to jest świadczeń z tytułu wykupu obligacji, w tym również przedterminowego wykupu lub wcześniejszego wykupu obligacji, wraz z należnymi odsetkami).

Pełnomocnictwo powinno zawierać następujące informacje odnośnie nabywcy i pełnomocnika:

  • w przypadku osób fizycznych - imię, nazwisko, adres i numer dokumentu tożsamości oraz numer ewidencyjny (PESEL – dotyczy rezydentów) nabywcy i pełnomocnika, a jeżeli pełnomocnikiem jest osoba prawna - nazwę, siedzibę i numer REGON pełnomocnika (w przypadku, gdy dany podmiot nie ma numeru REGON - numer z rejestru sądowego) oraz aktualny odpis z właściwego rejestru sądowego i dane osób reprezentujących osobę prawną - zgodnie z wymaganiami dla osób fizycznych,
  • w przypadku osób prawnych i podmiotów nieposiadających osobowości prawnej - nazwę, siedzibę, numer REGON lub numer z rejestru sądowego oraz aktualny odpis z właściwego rejestru sądowego nabywcy i pełnomocnika a także dane osób reprezentujących - zgodnie z wymaganiami dla osób fizycznych, a jeżeli pełnomocnikiem jest osoba fizyczna - imię, nazwisko, adres i numer dokumentu tożsamości oraz numer ewidencyjny (PESEL – dotyczy rezydentów) pełnomocnika.

6.2 Pełnomocnictwo ogólne

Pełnomocnictwo ogólne do czynności zwykłego zarządu upoważnia do wykonywania wszystkich operacji właściwych dla obligacji, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu majątkiem (np.: za wyjątkiem sprzedaży obligacji przez Klienta oraz przedterminowego wykupu). Do czynności zwykłego zarządu należy: zakup, wykup obligacji oraz np. odbieranie zaświadczeń, zmiana danych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów prawa.

6.3 Pełnomocnictwo szczególne i rodzajowe

Pełnomocnictwo może być także udzielone do dokonania jednej lub wielu czynności właściwych dla obligacji skarbowych. Pełnomocnictwo do wykupu nie upoważnia do dokonania zamiany, chyba że jest to pełnomocnictwo ogólne. Ze względu na bezpieczeństwo obrotu, a w szczególności dla celów dowodowych, wskazane jest, aby w treści pełnomocnictwa precyzyjnie i w sposób nie budzący żadnych wątpliwości były określone czynności, do których mocodawca upoważnia pełnomocnika oraz nazwa, termin wykupu i liczba obligacji. Za prawidłowe można również uznać pełnomocnictwo, w którym mocodawca upoważnia pełnomocnika bez podania tych danych.

7. Nabycie, dysponowanie obligacjami i realizacja świadczeń z tytułu obligacji przez osoby nie posiadające zdolności do czynności prawnych oraz osoby posiadające ograniczoną zdolność do czynności prawnych

Zgodnie z art. 12 Kodeksu cywilnego, osoby, które nie ukończyły 13 roku życia, nie posiadają zdolności do czynności prawnych. Czynności prawne mogą być dokonywane w ich imieniu tylko przez przedstawicieli ustawowych.

Osoby, które ukończyły 13 rok życia, a nie ukończyły 18 roku życia posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych (art. 15 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 17 Kodeksu cywilnego, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego (z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 20 - 22 Kodeksu cywilnego). W przypadku osób mających ograniczoną zdolność do czynności prawnych, osoby te mogą samodzielnie dokonywać czynności prawnych właściwych dla obligacji, po uzyskaniu zgody ich przedstawiciela ustawowego.

Zgodnie z art. 98 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską są rodzice. W przypadku gdy dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako jego przedstawiciel ustawowy.

Przez zawarcie małżeństwa osoby małoletnie uzyskują pełnoletność. Nie tracą jej w razie unieważnienia małżeństwa (art.10 § 2 Kodeksu cywilnego). Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zapewnia rodzicom pełnej samodzielności przy sprawowaniu zarządu majątkiem małoletniego dziecka.

Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu lub wyrażenia zgody na dokonanie takiej czynności przez małoletniego potrzebne jest dodatkowo zezwolenie sądu opiekuńczego. W przypadku czynności dotyczących obligacji, takich jak wykup i wypłata odsetek od obligacji, przyjmuje się, że nie jest wymagane zezwolenie sądu opiekuńczego. Czynności te mają charakter czynności przysparzających określone wartości do majątku małoletniego, a nie czynności rozporządzających tym majątkiem.

Zbycie obligacji przed terminem wykupu (przedterminowy wykup obligacji) oraz zakup obligacji na rzecz małoletniego, jeżeli następuje ze środków stanowiących jego majątek, należy traktować, jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Wymagają one zezwolenia sądu opiekuńczego.

W przypadku nabycia obligacji skarbowych na rzecz małoletniego ze środków pochodzących z innych źródeł niż jego majątek (np. z majątku rodziców) nie jest wymagane zezwolenie sądu opiekuńczego. Czynność ta nie przekracza czynności zwykłego zarządu. Podobnie jak w przypadku wykupu i wypłaty odsetek mamy tu do czynienia z przysporzeniem określonych wartości do majątku małoletniego, a nie rozporządzeniem tym majątkiem.

Przy nabyciu obligacji przez osobę małoletnią wymagane są dane analogiczne jak dla osoby pełnoletniej, z tym że w przypadku nieposiadania przez osobę małoletnią tymczasowego dowodu osobistego, można dokonać jej identyfikacji na podstawie paszportu, legitymacji szkolnej lub innego dokumentu.

Po osiągnięciu pełnoletności przez posiadacza obligacji, obsługa obligacji prowadzona jest na zasadach ogólnych określonych w „Prospekcie Informacyjnym Obligacji Skarbu Państwa”.

Powyższe zasady mają odpowiednio zastosowanie również w przypadku osób ubezwłasnowolnionych, przy czym do osób ubezwłasnowolnionych całkowicie stosuje się zasady obowiązujące wobec małoletnich poniżej lat 13, a do ubezwłasnowolnionych częściowo obowiązujące w stosunku do małoletnich, którzy ukończyli lat 13.

8. Przedawnienie roszczeń

Roszczenie o wykup obligacji ulega przedawnieniu po upływie dziesięciu lat od dnia, w którym stało się ono wymagalne, to jest od dnia, w którym przypada termin wykupu obligacji.

Roszczenie o wypłatę odsetek ulega przedawnieniu po upływie trzech lat od dnia, w którym należność z tytułu odsetek stała się wymagalna.

9. Opodatkowanie dochodów związanych z posiadaniem i obrotem obligacjami przez osoby fizyczne

Poniższe informacje należy traktować jako ogólne wskazówki. W konkretnych przypadkach zaleca się kontakt z doradcą podatkowym. Szczególne zasady opodatkowania nierezydentów regulują stosowne umowy międzynarodowe.

Dochody uzyskane ze skarbowych papierów wartościowych (w szczególności odsetki i dyskonto), nabytych od dnia 1 grudnia 2001 r., podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19% na podstawie art. 30 a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.).

W przypadku obligacji zakładających kapitalizację odsetek opodatkowaniu podlega dochód uzyskany przez podatnika w momencie wypłaty lub postawienia go do dyspozycji.

Zasada ta ma zastosowanie również w  przypadku przedterminowego wykupu obligacji. Przy realizacji przedterminowego wykupu obligacji opodatkowaniu podlega faktyczna kwota dochodu z obligacji stawiana do dyspozycji posiadacza obligacji (naliczone odsetki pomniejszone o kwotę pobieraną przy przedterminowym wykupie).

Poboru zryczałtowanego podatku, zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dokonują podmioty uprawnione do prowadzenia rachunków podatników, przekazujące lub stawiające do dyspozycji opisane dochody. Podatek pobierany jest z należnej kwoty odsetek lub dyskonta i przekazywany (łącznie) do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym go pobrano, na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika.

Dochody uzyskane od dnia 1 stycznia 2004 r. przez osoby fizyczne z odpłatnego zbycia obligacji podlegają opodatkowaniu w wysokości 19% uzyskanego dochodu na podstawie art.30b ust.1 ww. ustawy.

Dochodów z odpłatnego zbycia obligacji nie łączy się z innymi dochodami, należy je wykazać w specjalnym zeznaniu podatkowym oraz uiścić podatek.

10. Wtórny obrót obligacjami

10.1 Zasady ogólne

Obligacje skarbowe, są wyłączone z obrotu na regulowanym rynku wtórnym zaś na rynku nieregulowanym mogą być przedmiotem obrotu pomiędzy podmiotami uprawnionymi do ich nabycia, wskazanymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 3 grudnia 2010 r. w sprawie warunków emitowania obligacji skarbowych oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej oraz w listach emisyjnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 94, z późn. zm.), umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. W przypadku, gdy ustalenie prawa do pożytków ze zdematerializowanych papierów wartościowych nastąpiło w dniu, w którym w depozycie papierów wartościowych powinno zostać przeprowadzone rozliczenie transakcji, lub później, a papiery te są nadal zapisane na rachunku zbywcy, pożytki przypadają nabywcy w chwili dokonania zapisu na jego rachunku papierów wartościowych.

Transakcje obligacjami skarbowymi zawarte na podstawie umowy sprzedaży są zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych (art. 9 pkt. 7 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych – tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 626, z późn. zm.).

10.2 Rynek nieregulowany

Obligacje mogą być przedmiotem publicznego obrotu poza rynkiem regulowanym oraz bez pośrednictwa spółek i banków prowadzących działalność maklerską.

Nabywca obligacji, kupujący obligacje w drodze umowy sprzedaży zawartej poza rynkiem regulowanym oraz bez pośrednictwa spółek i banków prowadzących działalność maklerską, obowiązany jest stawić się wraz ze zbywającym w wybranym PSO i przedstawić umowę sprzedaży wraz ze świadectwem depozytowym, o ile było wystawione.

W przypadku zawarcia umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, w wybranym  PSO może stawić się tylko nabywca i przedstawić umowę wraz ze świadectwem depozytowym, o ile było wystawione.

Dokumenty te stanowią podstawę dokonania odpowiednich zmian w Rejestrze Nabywców Obligacji prowadzonym przez Agenta emisji oraz wydania nowego świadectwa depozytowego, jeżeli takie żądanie zgłosi nabywca.

W przypadku, gdy umowa sprzedaży została zawarta bez dopełnienia powyższego obowiązku, za wykonanie zobowiązania emitenta wobec posiadacza obligacji uznaje się wypłatę należności osobie figurującej w Rejestrze Nabywców Obligacji. W przypadku nabycia obligacji pod innym tytułem prawnym niż umowa sprzedaży, zasady te stosuje się odpowiednio.